သင်မသိသေးတဲ့ လာအိုနိုင်ငံအကြောင်း
မြန်မာ့သမိုင်းမှာ လင်ဇင်းကို စစ်ချီတဲ့အကြောင်းတွေ ဖတ်ဖူး၊ ကြားဖူးကြမှာပါ။ ဆင်အကောင်ရေ သန်းပေါင်းများစွာ မှီတင်းရာမြေလို့ အဓိပ္ပါယ်ရတဲ့ လင်ဇင်းဟာ အခြားတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ရှေးခေတ်လာအိုနိုင်ငံပါပဲ။ ၁၃၅၃ ခုနှစ်က စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ရာစုနှစ် လေးခုစာ တည်တံ့ခဲ့တဲ့ လင်းဇင်းပြည်ဟာလည်း ရာဇပလ္လင်လုပွဲတွေကြောင့် သုံးခြမ်းကွဲသွားခဲ့ဖူးပါတယ်။ ကာလရှည် အင်အားကြီး...
မြန်မာ့သမိုင်းမှတ်တိုင်များရှိရာမြို့ (သို့) အမရပူရ
ကုန်းဘောင်ခေတ် မင်းနေပြည်တော် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် (၁၇၈၃-၁၈၂၃) (၁၈၃၉-၁၈၅၇) ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အမရပူရမြို့ဟာ မြန်မာ့သမိုင်းမှာ ချန်ထားလို့မရတဲ့ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပါတယ်။ ဗဒုံမင်း စတင်တည်ထောင် နန်းစိုက်ခဲ့ပြီး စစ်ကိုင်းမင်း၊ သာယာဝတီမင်း၊ ပုဂံမင်း၊ မင်းတုန်းမင်းတို့ စိုးစံခဲ့ရာ နန်းမြို့ဟောင်း တခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ မရ=သေခြင်း၊ အမရ=မသေခြင်း၊ ပူရ=မြို့ ဆိုပြီး...
ကံကောင်းစေဖို့အာရှတိုက်သားတွေရဲ့အဆောင်ယတြာ ၉မျိုး
အာရှတိုက်သားတွေဟာကံကိုယုံကြည်ကြတဲ့အတွက် ကံကောင်းဖို့ လာဘ်ကောင်းဖို့အတွက်ယတြာအစီအရင် အမျိုးမျိုးလုပ်တတ်ကြပါတယ်။ ကျနော်တို့မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်းကံပွင့်ဖို့ပုတီးစိပ်တဲ့သူတွေ၊ နတ်ကိုးကွယ်တဲ့သူတွေရှိသလို စေတနာကောင်းရင်ကံကောင်းမယ်လို့ပဲယုံကြည်သူတွေလည်းရှိတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာအာရှတိုက်သားတွေစီရင်လေ့ရှိတဲ့ယတြာနဲ့ အဆောင် ၉မျိုးကိုဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။ လူအမျိုးမျိုးစိတ်အထွေထွေမို့ဝေဖန်ကဲ့ရဲ့နေမယ့်အစားမတူကွဲပြားတဲ့ယုံကြည်မှုတွေကိုလေ့လာရင်း ဗဟုသုတဖြစ်စေဖို့ရည်ရွယ်ပါတယ်။ ဂျပန်ပစ်တိုင်းထောင် လာဘ်ခေါ်ရုပ်လေးတွေထဲမှာအထင်ရှားဆုံးကတော့ ဂျပန်လူမျိုးတွေရဲ့ Daruma Doll ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ဆီကပစ်တိုင်းထောင်ရုပ်လေးတွေနဲ့ပုံစံတူပေမယ့် ဆေးခြယ်ပုံကတော့ကွာပါတယ်။နှစ်တနှစ်ရဲ့အစမှာဂျပန်လူမျိုးတွေဟာဘုရားကျောင်းတွေက Daruma ကိုဝယ်ယူပြီး နှစ်သစ်အတွက်ဆုတခုတောင်းလေ့ရှိတယ်။ ဆုတောင်းပြီးသွားရင် Daruma ရဲ့ဘယ်ဘက်မျက်လုံးနေရာမှာ ဆေးခြယ်ရပါတယ်။ ဆုတောင်းပြည့်သွားတဲ့အခါမှာတော့ညာဘက်မျက်လုံးကိုဆေးခြယ်ပြီး...
မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီးနဲ့ ကမ္ဘာကျော် ကြီးငါးကြီး
ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းနဖူးမှာ တည်နေတဲ့ မင်းကွန်းဒေသဟာ ကမ္ဘာကျော် ကြီးငါးကြီး တည်ရှိရာ ဒေသလေးပါ။ ကြီးငါးကြီးဆိုတာကတော့ ၁။ မင်းကွန်းပုထိုးတော်ကြီး ၂။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး ၃။ ပုထိုးတော်ကြီးရှေ့က ခြင်္သေ့ရုပ်ကြီး၂ရုပ် ၄။ မင်းကွန်းဆရာတော်ဘုရားကြီး ၅။ ကန်တော်ကြီး တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ၁။ မင်းကွန်းပုထိုးတော်ကြီး ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် ခရစ်နှစ် ၁၇၉၀မှာ ပုထိုးတော်ကြီးကို လူသူအင်အား အများအပြားအသုံးပြုပြီး တည်ထားဆောက်လုပ်ခဲ့တာပါ။ "ဘုရားကြီးအပြီးတိုင်၊ မုဆိုးမဏ္ဍိုင်ကျိုးလိမ့်မလွဲ" ဆိုတဲ့...
မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ဖျားက ဆီနှင်းတွေဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ ရွာလေး
မြန်မာပြည်အစွန်အဖျားမှာ ဆီနှင်းတွေ အမြဲဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ ရွာလေးတစ်ရွာရှိပါတယ်။ သွားရေလာရေးခက်ခဲပေမယ့် ဥရောပလို လှပတဲ့ ဆီနှင်းတွေရှိတဲ့ ရွာလေးပါ။ ရွာနာမည်က ရှိန်းခေါင်ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၁၅၀၀ လောက်နေထိုင်ပါတယ်။ ရှိန်းခေါင်ရွာလေးဟာ ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ဇီးထန်အုပ်စုမှာ တည် ရှိပါတယ်။ ခေါင်လန် ဆိုတာ ရဝမ်ဘာသာအရ ချိုင့်ဝှမ်းလို့...
မြန်မာ့ယဥ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် သူငယ်တော် (သို့) ဖိုးဝရုပ်
ကြက်တောင်စည်းနှစ်ဖက်နှင့် ချစ်စရာကောင်းသည့် သူငယ်တော်သည် ထင်ရှားသည့် သမိုင်းကြောင်းရှိခဲ့သည်။ သူငယ်တော်ကို မြန်မာ့ကလေးသူငယ်များက ဖိုးဝရုပ်ဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။ ဝဝတုတ်တုတ် အလွန်ချစ်စရာကောင်းသဖြင့် သူငယ်တော်ကို ဖိုးဝရုပ်ဟု အမည်ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာအဘိဓာန်တွင် သူငယ်တော်ကို ‘နန်းတော်အိမ်တော်တွင် ကိစ္စအသေးအဖွဲများကို ဆောင်ရွက်ပေးရသော သူငယ်အမှုထမ်း’ ဟု ဖွင့်ဆိုသည်။ သူငယ်တော်များသည် ရှေးအခါက မြန်မာ့နန်းတော်...
ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာတော့မည့် မြိတ်ကျွန်းစု ခရီးသွားလုပ်ငန်း
မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းတွင် ကျွန်းပေါင်းများစွာရှိသော်လည်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးမကောင်း သဖြင့် လူသူ အရောက်နည်းပါးလှသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အင်ဒိုနီးရှား ဘာလီကျွန်းနှင့် မော်လ်ဒိုက်နိုင်ငံက ကျွန်းများကဲ့သို့ လှပသော ကျွန်းများစွာရှိသည်။ ယခင်က ကျွန်းများပေါ်သို့ နေချင်းပြန်ခရီးသာသွားရောက်နိုင်သည့် အပြင် အစားအသောက်၊ တည်ခိုစရာရှားပါးသောကြောင့် ခရီးသွားဧည့်သည်များ၏ လိုအင်ဆန္ဒကို အပြည့်အဝမဖြည့်ဆည်းနိုင်ခဲ့ပေ။ ယခုအခါ နိုင်ငံတော်...
ကယားအစ ဒွေးမယ်နော်က
ကယားပြည်နယ်ဟု ဆိုလိုက်လျှင် ငွေတောင်ပြည်နှင့် ဒွေးမယ်နော်ကို သတိရတတ်ကြသည်။ ကယားပြည်နယ်သူ ပြည်နယ်သားများသာမက ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားများ အားလုံး ဒွေးမယ်နော်ကို သိကြသည်။ ရှေးပဝေသဏီကပင် လူကြီးသူမတို့က သားစဉ်မြေးဆက် ပြောစမှတ်ပြုခဲ့ကြသည့် ဒွေးမယ်နော်နှင့် ညီအစ်မခုနစ်ဖော် ရေကစားခဲ့ကြသော ကန်ခုနစ်ဆင့်သည်လည်း ယနေ့ထက်တိုင် တည်ရှိနေသည်။ ဘေးနားတွင် ရွှေတောင်၊ ငွေတောင်၊...
မြိတ်ကျွန်းစုကရေအောက်ကမ္ဘာ
ကပ်ဆိုးကြီးပြီးသွားခဲ့ရင်… ကိုယ်မမြင်ဖူးတဲ့ကမ္ဘာသစ်တွေဆီအလည်သွားကြစို့။ မြိတ်ကျွန်းစုဟာလူသူအရောက်အပေါက်နည်းတာကြောင့်လှပတဲ့တောတောင်ရေမြေတွေကိုသဘာဝအတိုင်း မပျက်မစီးမြင်တွေ့နိုင်တဲ့ဒေသတခုပါ။ မြိတ်ကျွန်းစုကိုသွားလည်တဲ့အခါပင်လယ်ရေအောက်ကြမ်းပြင်ကိုမကြည့်ဖြစ်ခဲ့ရင် ပြီးပြည့်စုံတဲ့ခရီးစဉ်လို့ မခေါ်နိုင်ပါဘူး။ ရေငုပ်တယ်ဆိုတာကလွယ်ကူတဲ့ကိစ္စမဟုတ်တာကြောင့် ကျွမ်းကျင်စွာသင်ယူထားဖို့တော့ လိုပါတယ်။ မြိတ်ကျွန်းစုမှာရေငုပ်တဲ့အတွေ့အကြုံနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒိန်းမတ်နိုင်ငံမှာ DiveIn လို့ခေါ်တဲ့ရေငုပ်သင်တန်းဖွင့်လှစ်ထားတဲ့ Torres Lonne ကအခုလိုပြောပါတယ် “ကျနော့်အနေနဲ့ကမ္ဘာ့နေရာတော်တော်များများမှာရေငုပ်ခဲ့ဖူးတယ်။ မြိတ်ကျွန်းစုကတော့ ကျနော်ရောက်ဖူးမြင်ဖူးတဲ့အရပ်ဒေသတွေထက်ထူးခြားပါတယ်။ “ကလာရာကျွန်း (Clara Island) နားကရေပြင်မှာရေငုပ်တုန်းကပေါ့။ ၁၀မီတာအနက်လောက်လည်းရောက်ရော အရမ်းလှတဲ့ငွေရောင်ငါး (silverfish) တွေဟာအုပ်လိုက်ကြီးကူးနေတာကိုမြင်ခဲ့တယ်။...