Culture

မနက်စောစော ရန်ကုန်ကပန်းခြံတခုခုမှာလမ်းလျှောက်ဖြစ်တယ်ဆိုရင် ငြင်သာလှပစွာလှုပ်ရှားနေတဲ့ လူတစုကိုတွေ့မိမှာပါ။ ဒါဟာထိုက်ချိလေ့ကျင့်နေကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ထိုက်ချိနဲ့ကွန်ဖူးဟာရေနဲ့ငါးလိုပါပဲ။ ထိုက်ချိကစားတဲ့သူအများစုဟာ ကျန်းမာရေးအတွက်ကစားကြတာလို့ ရန်ကုန်မှာနေတဲ့ထိုက်ချိနည်းပြ ကိုဝဏ္ဏဇော်လွင်ကပြောပါတယ်။ အများအားဖြင့်မနက်စောစော လေကောင်းလေသန့်ရတဲ့နေရာတွေမှာလေ့ကျင့်ရတာသဘောကျကြပါတယ်။ ထိုက်ချိဟာကိုယ်ခံစွမ်းအားကိုမြှင့်တင်ပေးတယ်ပေးပြီးကိုယ်စိတ်နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် အထောက်အကူဖြစ်ကြောင်းယုံကြည်ကြပါတယ်။ ထိုက်ချိဆိုတဲ့တရုတ်ဝေါဟာရကို တိုက်ရိုက်ဘာသာပြန်လိုက်ရင် “အထွဋ်အထိပ်” လို့အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်။ ကိုဝဏ္ဏကတော့ထိုက်ချိဟာလူ့ခန္ဓာရဲ့ပင်မထောက်တိုင်တွေဖြစ်တဲ့ ကြွက်သား၊ စွမ်းအင်၊ စိတ်နဲ့ ဝိညာန်တို့ကို သက်ရောက်မှုရှိတယ်လို့ဆိုတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၆နှစ်လောက်က သူဂျာမနီကပြန်ရောက်လာတဲ့အချိန်မှာကွန်ဖူးနဲ့ထိုက်ချိကိုဆက်လက်သင်ယူဖို့ သင်တန်းတွေလိုက်ရှာပေမယ့်မတွေ့ခဲ့ပါဘူး။...

ကမ္ဘာတဝှမ်းကဘာသာဗေဒပညာရှင်တွေဟာ အလှဆုံးအက္ခရာ ၅မျိုးကိုရွေးချယ်သတ်မှတ်ရာမှာ မြန်မာအက္ခရာကထိပ်ဆုံးကပါလာပါတယ်။ အလှအပဆိုတာကတော့လူတယောက်ချင်းစီရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်မို့ အမြင်ကွဲပြားမှုအမျိုးမျိုးရှိမှာပါ။ သေချာတာတခုကတော့ဒီအက္ခရာ ၅မျိုးဟာအလွန်အသုံးပြုမှုနည်းနေပြီဖြစ်တာကြောင့် ပျောက်ကွယ်သွားတော့မယ့်ဘေးနဲ့ရင်ဆိုင်နေရပြီဆိုတာပါပဲ။ ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ပညာရှင်တွေသတ်မှတ်ထားတဲ့ ကမ္ဘာ့အလှဆုံးအက္ခရာ ၅မျိုးအကြောင်းဗဟုသုတအဖြစ်ပြောပြချင်ပါတယ်။ မြန်မာ နာရီလက်တံအတိုင်းရေးသားရပြီး လုံးဝိုင်းတဲ့အနားသတ်တွေရှိတဲ့မြန်မာစာကို ပညာရှင်တွေကအလှဆုံးအဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့ကြတယ်။ တကယ်တော့ဝိုင်းစက်တဲ့အနားသတ်တွေနဲ့ ရေးသားခြင်းဟာ အလှအပအတွက်မဟုတ်ဘဲ ခေတ်ကာလလိုအပ်ချက်ကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။ ရှေးအခါကပေရွက်ထန်းရွက်တွေနဲ့စာရေးကြတဲ့အခါမှာ ထောင့်တွေမျဉ်းတွေကိုကညစ်နဲ့ဆွဲတဲ့အခါ အရွက်တွေပြဲတတ်တာမို့ ဝိုင်းစက်တဲ့အနားသတ်ဖြစ်အောင်ရေးသားကြတာပါ။ လတ်တလောမြန်မာနိုင်ငံမှာပဲအသုံးပြုတော့တဲ့ဘာသာစကားဖြစ်ပါတယ်။ ဆင်ဟာလေ (သီရိလင်္ကာ) အသံထွက်ပုံ ၅၀ကျော်ရှိတဲ့ဒီဘာသာစကားဟာ နှုတ်ခမ်းအဖိအဖော့လေးနည်းနည်းကွဲတာနဲ့...

မြန်မာအစားအစာတွေဟာ နိုင်ငံခြားဧည့်သည်တွေကြားမှာ သိပ်ပြီးနာမည်မကြီးပေမယ့် ကြိုက်နှစ်သက်သူတွေရှိပါတယ်။ မြန်မာအစားအစာအများစုက အိန္ဒိယအစားအစာတွေနဲ့တူပါတယ်။ ထင်ရှားတဲ့ ဘန်ကောက်လမ်းဘေးဆိုင်တွေလို ရန်ကုန်နဲ့မန္တလေးမှာလည်း လမ်းဘေးဆိုင်ကောင်းတွေ ရှိပါတယ်။ မြန်မာအစားအစာတွေထဲက နိုင်ငံခြားသားတွေ သဘောကျတဲ့ အစားအစာ (၁၃) မျိုးကို ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။ (၁) မုန့်ဟင်းခါး နိုင်ငံခြားသားတွေက မုန့်ဟင်းခါးကို ငါးစွပ်ပြုတ်ရည်နဲ့ မုန့်ဖတ်ရောစားရတဲ့ အစားအစာလို့ မြင်ပါတယ်။...

Covid-19 ကြောင့်နိုင်ငံခြားခရီးထွက်ဖို့မဖြစ်နိုင်သေးတဲ့အချိန်မှာ အိမ်ထဲကနေပဲကမ္ဘာတဝှမ်းကပြတိုက်၊ ပန်းချီပြခန်းနဲ့ ရှုခင်းတွေကိုကြည့်ရှုနိုင်မယ့် Google virtual tour ၁၀ခုကိုဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။ အမ်စတာဒမ်က ဗင်ဂိုးပြတိုက် ဗင်ဂိုးရဲ့ပန်းချီကားတွေကိုအနီးကပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ဒီ website ကအကောင်းဆုံးပဲ။ ပန်းချီကားတွေသာမကဘဲ ဗင်ဂိုးဖတ်လေ့ရှိတဲ့စာတွေ၊ သူ့ဘဝအကြောင်းအရာတွေကိုပါလေ့လာနိုင်ပါတယ်။ https://artsandculture.google.com/partner/van-gogh-museum?hl=en မက္ကဆီကိုကမနုဿဗေဒပြတိုက် ဒီပြတိုက်မှာမက္ကဆီကိုလို့အခုသိကြတဲ့နိုင်ငံနယ်နိမိတ်ကို စပိန်တွေမကျူးကျော်ခင်ကနေထိုင်ခဲ့တဲ့လူမျိုးစုတွေရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုကိုလေ့လာနိုင်တယ်။ ပြခန်းပေါင်း ၂၃ခန်းရှိပြီး ရှေးခေတ်အသုံးအဆောင်တွေ၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ရုပ်တုတွေအပြင် လက်မှုအနုပညာပစ္စည်းတွေလည်းရှိပါတယ်။ https://artsandculture.google.com/partner/museo-nacional-de-antropologia-mexico?hl=en အလာစကာက Kenai Fjords...

“မြန်မာနိုင်ငံမှာချင်းပြည်နယ်ကဖွံ့ဖြိုးမှုအနောက်ကျဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်နေရတဲ့အကြောင်းပြချက်က ကိုယ်ပိုင်ထုတ်ကုန်မရှိလို့ပါပဲ။ ဈေးကွက်ထဲကချင်းအဝတ်အထည်တွေရဲ့ ၈၀ရာခိုင်နှုန်းကျော်လောက်က ချင်းပြည်မှာချုပ်လုပ်တာမဟုတ်ဘဲ ကလေးနဲ့ဂန့်ဂေါလိုမြို့တွေကထွက်တာပါ။” ဒီအကြောင်းကိုပြောပြလာသူကတော့ Aidii Weaving House ရဲ့တည်ထောင်သူ Anna Biak Tha Mawi ဖြစ်ပါတယ်။ ဟားခါးမှာမွေးဖွားခဲ့တဲ့ Anna ဟာ ၅နှစ်သမီးကတည်းကရန်ကုန်ကိုပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ပါတယ်။ သူမရဲ့မိခင်ဟာ ချင်းလူမျိုးအိမ်နီးနားချင်းတွေကတဆင့်အဝတ်အထည်နဲ့စောင်တွေဝယ်ယူခဲ့တဲ့အတွက် ချင်းရိုးရာလက်ရက်ကန်းပညာနဲ့ ငယ်စဉ်ကတည်းကရင်းနှီးနေခဲ့သူပါ။ သူမရဲ့အဖွား ၂ယောက်လုံးကလည်း...

ရန်ကုန်မှာချင်းအစားအသောက်တွေရတဲ့ဆိုင်တော်တော်ရှားပါတယ်။ ဇူလိုင် ၁၈ရက်နေ့ကမှဖွင့်တဲ့ Butiria ကတော့ဒီကွက်လပ်ကိုဖြည့်ပေးလိုက်သလိုပဲ။ သူကချင်းပြည်နယ်ကတိုက်ရိုက်တင်သွင်းတဲ့ ingredient တွေကို အသုံးပြုထားတယ်လို့ပြောပါတယ်။ ရန်ကုန်သားတွေကိုချင်းအစားအသောက်တွေနဲ့မိတ်ဆက်ပေးဖို့ ရန်ကုန်ရောက်နေတဲ့ချင်းလူမျိုးတွေ အတူတကွတွေ့ဆုံစကားပြောနိုင်ဖို့ရည်ရွယ်တယ်လို့ဆိုင်ရှင်ကပြောတယ်။ ချင်းလူမျိုးစုအမျိုးမျိုးရှိတာမို့ လူမျိုးအလိုက်စားလေ့ရှိတဲ့ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်တွေကိုစားပွဲတိုင်းမှာထားပေးထားပါတယ်။ ချင်းစာသက်သက်မစားဖူးလို့ အဆင်ပြေပါ့မလားလို့တွေးပူနေတဲ့သူတွေအတွက် fusion food menu လည်းထားပေးထားသေးတယ်။ အစားအသောက်အသစ်တွေကိုမြည်းစမ်းကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ ချင်းရိုးရာဟင်းပွဲတွေကိုပဲစားကြည့်ဖို့အကြံပြုပါတယ်။ ကော်ဖီမှာတောင် အနောက်တိုင်းကော်ဖီနဲ့ ချင်းကော်ဖီဆိုပြီးရှိသေးတယ်။...

ကျယ်ပြောလွန်းတဲ့စကြဝဠာကြီးထဲမှာ ကျွန်တော်တို့‌ရဲ့ကမ္ဘာ‌ေမြကြီးက သာယာလှပလွန်းတဲ့‌ေနရာတစ်ခုဖြစ်‌ပြီး မှီတင်းနေထိုင်နေထိုင်သူ လူသားတွေကို‌ေတာ့ အဲဒီအလှတရားရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းလို့ဆိုရမှာပါ။ ဘာကြောင့်ဒီလိုပြောရသလဲဆိုရင် (လူတွေရဲ့ ဖျက်လိုဖျက်ဆီးအကျင့်‌တွေကိုဖယ်ပြီးကြည့်မယ်သာဆို) ကမ္ဘာ‌ေပါ်မှာရှိတဲ့နိုင်ငံအသီးသီးဟာ ထူးခြားလှပတဲ့ ကိုယ်ပိုင်ရိုးရာဓ‌ေလ့နဲ့ယဥ်ကျေးမှု‌ေတွကို ကိုယ်စီကိုယ်ငှပိုင်ဆိုင်ထားကြလို့ပါပဲ။ ဒါကြောင့် တစ်မျိုးတစ်ဘာသာစီထူးခြားလှပနေတဲ့ ကမ္ဘာတစ်လွှားယဉ်ကျေးမှုနဲ့ဓ‌ေလ့ထုံးတမ်းအမျိုးမျိုးကို လေ့လာအကဲခတ်ကြည့်နိုင်စေဖို့ ကမ္ဘာနိုင်ငံအသီးသီးရဲ့ ရိုးရာမင်္ဂလာဝတ်စုံတွေကို စုစည်းဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။ Ref: brighthumanityThiha

၁၈၈၅ခုႏွစ္မွာ ဗမာႏုိင္ငံကိုျဗိတိသွ်ေတြသိမ္းပိုက္ခဲ့ျပီးေနာက္ပိုင္း ကုန္းေဘာင္ေခတ္မင္းမ်ိဳးမင္းႏြယ္ေတြနဲ႔ ေတာ္၀င္မိသားစုေတြပိုင္ဆိုင္တဲ့တန္ဖိုးၾကီးအႏုပညာလက္ရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေပ်ာက္ရွကုန္တယ္။ ဒီအထဲမွာရွင္ဘုရင္အဆက္ဆက္စီးနင္းခဲ့တဲ့ ရထားလံုးေတြလည္းအပါအ၀င္ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကအခ်ိန္ကာလတုိက္စားမႈေအာက္မွာ ပ်က္စီးယိုယြင္းသြားၾကျပီျဖစ္ေပမယ့္ ရထားလံုး ၂ခုကေတာ့ျဗိတိန္မွာျပန္ေပၚလာတယ္။ ဒီဗမာ့နန္းသံုးရထားလံုးေတြရဲ႕ဇာတ္လမ္းကိုေလ့လာျခင္းျဖင့္ ကိုလိုနီေခတ္ဗမာႏုိင္ငံအေၾကာင္း၊ ဗမာႏုိင္ငံနဲ႔ပတ္သက္တဲ့အေနာက္ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕အျမင္ကိုသိႏုိင္ပါတယ္။ ရထားလံုးေတြဟာသမိုင္းအစဥ္အဆက္ဗမာဘုရင္ေတြရဲ႕စီးေတာ္ယာဥ္ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ျဗိတိသွ်အစိုးရအေနနဲ႔ဥေရာပစတိုင္ရထားလံုးတခုလက္ေဆာင္ေပးမယ္ဆိုရင္ အိႏၵိယနဲ႔ျမန္မာႏိုင္ငံၾကားကနယ္နိမိတ္ဆိုင္ရာစည္းမ်ဥ္းတခ်ိဳ႕ေျဖေလွ်ာ့ေပးမယ္လို႔ ဘၾကီးေတာ္မင္းတရားက ၁၇၉၆ခုႏွစ္မွာေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ အဲ့ဒီတုန္းကျဗိတိသွ်ေတြဟာ ကာလ္ကတၱားမွာရံုးစိုက္ေနတဲ့အခ်ိန္ပါ။ ဘၾကီးေတာ္လက္ထက္မွာ ဗမာအင္ပါယာဘုန္းမီးေနလေတာက္ပေနခ်ိန္ျဖစ္ျပီး အာရကန္ (ရခိုင္)၊ မဏိပူရ၊ အာသံ၊ ပဲခူး၊ ဆုိင္ယမ္ (ထိုင္း) တုိ႔ကိုသိမ္းပိုက္ထားႏိုင္တဲ့အခ်ိန္လည္းျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ဘၾကီးေတာ္ရဲ႕ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကိုလိုက္ေလ်ာၾကရတဲ့အခ်ိန္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္ေတြစီးေလ့ရွိတဲ့ၾကိဳးၾကာလည္တံပံုစံရထားကို ဘၾကီးေတာ္ကသေဘာက်တယ္။ ရထားထိုင္ခံုရဲ႕အေပၚမွာဗမာ့ယဥ္ေက်းမႈလက္ရာေတြမွာမပါမျဖစ္ ျပာသာဒ္စုလစ္မြန္းခၽြန္းေတြတပ္ဆင္ေပးဖို႔ ျဗိတိသွ်ေတြကိုေတာင္းဆိုပါတယ္။ ျဗိတိသွ်သံတမန္...

ျမန္မာတို႔ရဲ႕ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ပုဂံဟာဒီလမွာပဲ ကမာၻ႔ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ျဖစ္သြားပါျပီ။ ဒါေပမယ့္ ကမာၻ႔ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ျဖစ္ဖို႔ဘယ္လိုစံႏႈန္းေတြနဲ႔ကိုက္ညီဖို႔လိုပါသလဲ၊ ကမာၻ႔ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ ဘယ္လိုအက်ိဳးေက်းဇူးေတြရလာမွာလဲ။ မသိေသးဘူးဆိုရင္ေတာ့ဒီေဆာင္းပါးကိုဖတ္ၾကည့္လိုက္ပါ။ စံႏႈန္းမ်ား ကမာၻ႔အေမြအႏွစ္ေကာ္မတီ (World Heritage Committee) မွာ သဘာ၀အေမြအႏွစ္ (Natural Heritage) နဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ (Cultural Heritage) ဆိုျပီးက႑ ၂မ်ိဳးခြဲထားပါတယ္။ စံႏႈန္းစုစုေပါင္း ၁၀ခ်က္ရွိျပီး ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ျဖစ္ဖို႔ စံႏႈန္း ၆ခ်က္၊ သဘာ၀အေမြအႏွစ္ျဖစ္ဖို႔ စံႏႈန္း ၄ခ်က္နဲ႔ညီရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အေဆာက္အဦး၊ လူေနအရပ္ေဒသတခုက ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ျဖစ္ဖို႔ဆိုရင္ (၁)...

ရန္ကုန္ဟာလူမ်ိဳးဘာသာမ်ိဳးစံုမွီတင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ျမိဳ႕ျဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြသာမက ဟိႏၵဴ၊ ခရစ္ယာန္၊ မြတ္ဆလင္ဘာသာ၀င္ေတြအတူတကြေနထိုင္ၾကသလို ဘာသာေရးအေဆာက္အအံုေတြ အမ်ားၾကီးရွိေနျခင္းကလည္းရန္ကုန္ရဲ႕လွပမႈတခုပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာဂ်ဴးဘာသာ၀င္ေတြကလူနည္းစုပါ။ စာရင္းအင္းေတြအရတႏိုင္ငံလံုးမွာဂ်ဴးဘာသာ၀င္ ၂၀ေလာက္ပဲက်န္ပါေတာ့တယ္။ ၁၉၄၁ မတိုင္ခင္ကဆိုရင္ဂ်ဴးဘာသာကိုးကြယ္သူဦးေရ ၃၀၀၀နီးပါးရွိခဲ့ပါတယ္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္က်ဆင္းသြားခဲ့တာလို႔ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ၂၆လမ္းက Musmeah Yeshua ဂ်ဴးဘုရားေက်ာင္းရဲ႕ေဂါပကအဖြဲ႔၀င္ Sammy Samuels (ကိုဆမ္မီ) ကေျပာပါတယ္။ “ညီအစ္ကိုအမ်ားစုကေတာ့ရန္ကုန္မွာပဲေနၾကပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ပုသိမ္၊ မႏၱေလးတို႔မွာလည္းနည္းနည္းရွိတယ္။ ေမျမိဳ႕မွာအဆက္ေလး (ဂ်ဴးအဆက္အႏြယ္) ေတြက်န္ခဲ့တာလည္းရွိပါတယ္။” Musmeah Yeshua ဂ်ဴးဘုရားေက်ာင္းဟာျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕တခုတည္းေသာဂ်ဴးဘာသာေရးအေဆာက္အအံု ျဖစ္တဲ့အတြက္ေန႔ထူးေန႔ျမတ္နဲ႔ပြဲလမ္းသဘင္ေတြရွိတဲ့အခါဒီဘုရားေက်ာင္းေလးမွာပဲ ဂ်ဴးဘာသာ၀င္ေတြအားလံုးစုေ၀းေလ့ရွိပါတယ္။ “ဒီဇင္ဘာလမွာက်င္းပတဲ့ Hanukkah မီးထြန္းပြဲမွာဆိုရင္ေတာ့ဂ်ဴးဘာသာ၀င္ေတြသာမကဘဲ တျခားဘာသာေပါင္းစံုကယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူေတြပါလာေရာက္ပါ၀င္ၾကပါတယ္” လို႔...