Culture

စီးလာတဲ့​ေလယာဥ္​​ကေျမ​ေပၚကို ဆင္​းသက္​ၿပီး ၁၀မိနစ္​အၾကာမွာ​ေတာ့ ျမန္​မာႏိုင္​ငံက လူ​ေတြသိပ္​မလည္​ပတ္​ျဖစ္​တဲ့ ျမစ္​ႀကီးနား ၿမိဳ႕ကိုသြားဖို႔ ​ေလဆိပ္​အျပင္​က Taxi နဲ႔ စၿပီးထြက္​ခဲ့ပါတယ္​။ အ​ေစာပိုင္​းတုန္​းက ​ေလယာဥ္​​ေပၚမွာ ​ေတြ႔ခဲ့ရသလို စိမ္​းစို​ေနတဲ့ စပါးစိုက္​ခင္​း​ေတြရဲ႕ ​ေဘးတစ္​​ေလွ်ာက္​က​ေန ကားစီး ခဲ့ၾကပါတယ္​။ ​ေလးနာရီၾကာ​ေမာင္​းရတဲ့ ခရီးတစ္​​ေလွ်ာက္​ရဲ႕ ​ေနာက္​ပိုင္​း မိနစ္​​ေလးဆယ္​​ေလာက္​မွာ​ေတာ့ ဟိုပင္​ၿမိဳ႕ကို...

မစ္​ႀကီးနား မွာဆိုရင္​ ယာဥ္ေၾကာ ​ေတြဟာအျမဲလိုလိုျဖစ္​​ေနပါတယ္​။ လမ္​းမ​ေပၚမွာဆို ဆိတ္​​ေတြ ​ေခါင္​းရြက္​​ေစ်းသည္​​ေတြ ​ေခြး​ေတြ ဆိုင္ကယ္​ ကယ္​ရီသမား​ေတြနဲ႔ ​​ႏြား​ေတြကလည္​း လမ္​းသြားလို႔မရ​ေအာင္​ကို ပိတ္​ဆို႔​ေန​ေလ့႐ွိပါတယ္​။ ကြၽန္​​ေတာ္​ ဒီမွာ​ေနတဲ့ ၂ရက္​အတြင္​းမွာကို တိရိစၧာန္​တစ္​​ေကာင္​ကို ဆိုင္​ကယ္​က ၀င္​တိုက္​သြားတာကို မ်က္​ျမင္​ကိုယ္​​ေတြ႔ၾကံဳခဲ့ရပါတယ္​။ ျမစ္​ႀကီးနား မွာဒီထက္​ဆိုးတဲ့ ျပသနာ​ေတြ အမ်ားႀကီး ႐ွိႏိုင္​ပါ​ေသးတယ္​။ ဒါ​ေပမယ္​့...

လံုခ်ည္​ဆိုတာက​ေတာ့ ျမန္​မာႏိုင္​ငံမွာ ​ေယာက်္ားမိန္​းမ မ​ေရြး၀တ္​လို႔ရတဲ့ အထည္​တစ္​မ်ိဳးပါ။ ခါးက​ေန ​ေျခဖ်ား​ေလာက္​ထိ႐ွည္​ၿပီး ခ်ည္​နဲ႔ရက္​လုပ္​ထားတဲ့ အထည္​​ေတြအျပင္​ တစ္​ျခား အထည္​​ေတြကိုလဲ ​ေတြ႔ႏိုင္​ပါတယ္​။ မဂၤလာ​ေဆာင္​ပြဲနဲ႔ ဧည္​့ခံပြဲ​ေတြမွာ ​ေတြ႔ရတဲ့ လံုခ်ည္​​ေတြကို​ေတာ့ ပိုသားနဲ႔ရက္​လုပ္​ထားပါတယ္​။ ထဘီဆိုတာက အမ်ိဳးသမီး​ေတြ၀တ္​တဲ့ လံုခ်ည္​ကို​ေခၚတာျဖစ္​ၿပီး ပုဆိုးက​ေတာ့ အမ်ိဳးသား​ေတြ၀တ္​တဲ့ အထည္​ပါ။ ထဘီနဲ႔ ပုဆိုး​ေပၚမွာ...

By Issy D'Arcy Clark and Min Ye Kyaw Photographs by Kan Su Ho Shartra ဟာ TV talent shows ၂ခုမွာ winner ရထားၿပီး​ေတာ့ တျဖည္​းျဖည္​းနဲ႔​ေအာင္​ျမင္​လာတဲ့ designer တစ္​​ေယာက္​ပါ။ Myanmar's International...

By Nay Thiha တေခတ္တခါကသူငယ္ခ်င္းေတြမိသားစု၀င္ေတြနဲ႔ မိုႏိုပိုလီတို႔ ေျမြေလွကားတို႔ကစားရင္း ေပ်ာ္ရႊင္ခဲ့ရတာအားလံုးမွတ္မိၾကမွာပါ။ တီဗီဂိမ္းနဲ႔ကြန္ပ်ဴတာေပါေပါမ်ားမ်ားမရွိေသးတဲ့ေခတ္မွာ အံစာတံုးေလးေခါက္ရင္းကစားရတဲ့board game ေတြဟာ ကေလးဘ၀မွာအေရးပါတဲ့က႑ကပါ၀င္ခဲ့တာေပါ့။ ၂၀၁၀ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းစမတ္ဖုန္းေတြ အင္တာနက္ဂိမ္းေတြတြင္က်ယ္လာျပီးေနာက္ ခ်စ္သူခင္သူေတြၾကား board game ကစားတဲ့ဓေလ့တျဖည္းျဖည္းနည္းပါးလာပါတယ္။ အခုခ်ိန္မွာမွိန္ေပ်ာက္လုနီးပါးျဖစ္ေနတဲ့ board game ယဥ္ေက်းမႈကိုတဖန္ျပန္လည္ဆန္းသစ္ေစမယ့္တီထြင္ဖန္တီးမႈတခုကိုျမင္ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ Blue Belu Game Studios...

By Min Ye Kyaw ရန္ကုန္ကေန ၂နာရီခြဲေလာက္ေလယာဥ္စီးရံုနဲ႔ေရာက္ႏိုင္တဲ့ မေလးရွားႏိုင္ငံဟာ လွပတဲ့ကမ္းေျခေတြ၊ မိုးသစ္ေတာေတြေၾကာင့္နာမည္ၾကီးပါတယ္။ စေန၊ တနဂၤေႏြ ၂ရက္ေလာက္အတြင္းမွာ လည္ပတ္လို႔ရတဲ့မေလးရွားႏိုင္ငံရဲ႕ထင္ရွားတဲ့ေဒသေတြနဲ႔ Myanmore Plus ပရိသတ္ေတြကိုမိတ္ဆက္ေပးခ်င္ပါတယ္။ အလုပ္ကိစၥ၊ အစားအေသာက္နဲ႔ေစ်း၀ယ္ထြက္ဖို႔အေကာင္းဆံုး ကြာလာလမ္ပူ KL လို႔လည္းသိၾကတဲ့ ကြာလာလမ္ပူဟာမတူကြဲျပားမႈေတြယွဥ္တြဲတည္ရွိရာေနရာျဖစ္သလို အတိတ္ကယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ေတြနဲ႔ ေခတ္မီမိုးေမွ်ာ္အေဆာက္အအံုေတြ ေရာေႏွာတည္ရွိရာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ CNN ကေတာ့ KL ဟာကမာၻေပၚမွာ စတုတၳေျမာက္ေစ်း၀ယ္ထြက္လို႔အေကာင္းဆံုးေနရာလို႔ညႊန္းထားပါတယ္။ KL ဟာအစားအေသာက္ခ်စ္သူေတြအတြက္ေတာ့ နိဗၺာန္ဘံုေလးတခုပါ။ Grab taxi service ကေအာင္ျမင္ျပီး...

By Min Ye Kyaw လံုခ်ည္၀တ္ရတာဂ်င္းေဘာင္းဘီေတြ၀တ္ရတာထက္ပိုျပီးေပါ့ေပါ့ပါးပါးနဲ႔သက္ေတာင့္သက္သာရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ျမန္မာႏိုင္ငံေရာက္ေနတဲ့ႏိုင္ငံျခားသားေတြလံုခ်ည္၀တ္ၾကတဲ့အခါအျမင္ဆန္းျပီးၾကည့္လို႔ေကာင္းတယ္။ ျမန္မာ့လံုခ်ည္ေစ်းကြက္မွာအမွတ္တံဆိပ္ေတြအမ်ားၾကီးရွိေပမယ့္ တႏုိင္ငံလံုးကိုလံုခ်ည္ျဖန္႔ခ်ီေရာင္းခ်ေပးေနတဲ့ UKK နဲ႔ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ UKK ကိုဦးေဆာင္ပဲ့ကိုင္ေနတဲ့ ကိုေက်ာ္ရဲဟိန္းဟာအသက္ ၂၅ႏွစ္သာရွိေသးျပီး ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေရးသမားတေယာက္လည္းျဖစ္တယ္။ UKK ဟာျမန္မာ့ရိုးရာ၀တ္စံုကိုကိုယ္စားျပဳတဲ့ အမွတ္တံဆိပ္တခုပါ။ သူဟာအျမတ္လိုခ်င္တဲ့စိတ္၊ ေက်ာ္ၾကားခ်င္တဲ့စိတ္နဲ႔ဒီအလုပ္ကိုလုပ္ေနတာမဟုတ္ဘဲ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈကိုထိန္းသိမ္းခ်င္တဲ့စိတ္နဲ႔လုပ္ကိုင္ေနသူပါ။ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံအသီးသီးက ရိုးရာ၀တ္စံုေတြမွာ ဗမာ့လံုခ်ည္ေလာက္လက္ေတြ႔က်တဲ့အ၀တ္အစားမ်ိဳးရွားတယ္လို႔ ကိုေက်ာ္ရဲဟိန္းကဆုိတယ္။ မဏိပူရနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအထက္ပိုင္းကမီဇိုးရမ္းေဒသ၊ အေရွ႕ေျမာက္အိႏၵိယေတြမွာအ၀တ္မ်ားတဲ့ဆေရာင္နဲ႔ဆင္တူတဲ့ လံုခ်ည္ဟာတီရွပ္၊ ရွပ္အကၤ်ီစတဲ့အကၤ်ီမ်ိဳးစံုနဲ႔လိုက္ဖက္တဲ့အထည္ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေတြကေတာ့ အိမ္ေနရင္းဆိုစြပ္က်ယ္နဲ႔လည္း၀တ္ေလ့ရွိတယ္။ ကိုေက်ာ္ရဲဟိန္းရဲ႕ဖခင္ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ဟာတခ်ိန္ကအရည္အေသြးျမင့္လံုခ်ည္အမွတ္တံဆိပ္အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖန္႔ခ်ီသူပါ။ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ဟာသူ႔နာမည္ကိုအစြဲျပဳျပီးလုပ္ငန္းကို UKK လို႔ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ UKK ဟာလံုခ်ည္ျဖန္႔ခ်ီရံုသာမကဘဲ...

ရန္ကုန္ဟာလူမ်ိဳးဘာသာမ်ိဳးစံုမွီတင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ျမိဳ႕ျဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြသာမက ဟိႏၵဴ၊ ခရစ္ယာန္၊ မြတ္ဆလင္ဘာသာ၀င္ေတြအတူတကြေနထိုင္ၾကသလို ဘာသာေရးအေဆာက္အအံုေတြ အမ်ားၾကီးရွိေနျခင္းကလည္းရန္ကုန္ရဲ႕လွပမႈတခုပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာဂ်ဴးဘာသာ၀င္ေတြကလူနည္းစုပါ။ စာရင္းအင္းေတြအရတႏိုင္ငံလံုးမွာဂ်ဴးဘာသာ၀င္ ၂၀ေလာက္ပဲက်န္ပါေတာ့တယ္။ ၁၉၄၁ မတိုင္ခင္ကဆိုရင္ဂ်ဴးဘာသာကိုးကြယ္သူဦးေရ ၃၀၀၀နီးပါးရွိခဲ့ပါတယ္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္က်ဆင္းသြားခဲ့တာလို႔ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ၂၆လမ္းက Musmeah Yeshua ဂ်ဴးဘုရားေက်ာင္းရဲ႕ေဂါပကအဖြဲ႔၀င္ Sammy Samuels (ကိုဆမ္မီ) ကေျပာပါတယ္။ “ညီအစ္ကိုအမ်ားစုကေတာ့ရန္ကုန္မွာပဲေနၾကပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ပုသိမ္၊ မႏၱေလးတို႔မွာလည္းနည္းနည္းရွိတယ္။ ေမျမိဳ႕မွာအဆက္ေလး (ဂ်ဴးအဆက္အႏြယ္) ေတြက်န္ခဲ့တာလည္းရွိပါတယ္။” Musmeah Yeshua ဂ်ဴးဘုရားေက်ာင္းဟာျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕တခုတည္းေသာဂ်ဴးဘာသာေရးအေဆာက္အအံု ျဖစ္တဲ့အတြက္ေန႔ထူးေန႔ျမတ္နဲ႔ပြဲလမ္းသဘင္ေတြရွိတဲ့အခါဒီဘုရားေက်ာင္းေလးမွာပဲ ဂ်ဴးဘာသာ၀င္ေတြအားလံုးစုေ၀းေလ့ရွိပါတယ္။ “ဒီဇင္ဘာလမွာက်င္းပတဲ့ Hanukkah မီးထြန္းပြဲမွာဆိုရင္ေတာ့ဂ်ဴးဘာသာ၀င္ေတြသာမကဘဲ တျခားဘာသာေပါင္းစံုကယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူေတြပါလာေရာက္ပါ၀င္ၾကပါတယ္” လို႔...

ျမန္မာတို႔ရဲ႕ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ပုဂံဟာဒီလမွာပဲ ကမာၻ႔ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ျဖစ္သြားပါျပီ။ ဒါေပမယ့္ ကမာၻ႔ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ျဖစ္ဖို႔ဘယ္လိုစံႏႈန္းေတြနဲ႔ကိုက္ညီဖို႔လိုပါသလဲ၊ ကမာၻ႔ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ ဘယ္လိုအက်ိဳးေက်းဇူးေတြရလာမွာလဲ။ မသိေသးဘူးဆိုရင္ေတာ့ဒီေဆာင္းပါးကိုဖတ္ၾကည့္လိုက္ပါ။ စံႏႈန္းမ်ား ကမာၻ႔အေမြအႏွစ္ေကာ္မတီ (World Heritage Committee) မွာ သဘာ၀အေမြအႏွစ္ (Natural Heritage) နဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ (Cultural Heritage) ဆိုျပီးက႑ ၂မ်ိဳးခြဲထားပါတယ္။ စံႏႈန္းစုစုေပါင္း ၁၀ခ်က္ရွိျပီး ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ျဖစ္ဖို႔ စံႏႈန္း ၆ခ်က္၊ သဘာ၀အေမြအႏွစ္ျဖစ္ဖို႔ စံႏႈန္း ၄ခ်က္နဲ႔ညီရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အေဆာက္အဦး၊ လူေနအရပ္ေဒသတခုက ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ျဖစ္ဖို႔ဆိုရင္ (၁)...

၁၈၈၅ခုႏွစ္မွာ ဗမာႏုိင္ငံကိုျဗိတိသွ်ေတြသိမ္းပိုက္ခဲ့ျပီးေနာက္ပိုင္း ကုန္းေဘာင္ေခတ္မင္းမ်ိဳးမင္းႏြယ္ေတြနဲ႔ ေတာ္၀င္မိသားစုေတြပိုင္ဆိုင္တဲ့တန္ဖိုးၾကီးအႏုပညာလက္ရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေပ်ာက္ရွကုန္တယ္။ ဒီအထဲမွာရွင္ဘုရင္အဆက္ဆက္စီးနင္းခဲ့တဲ့ ရထားလံုးေတြလည္းအပါအ၀င္ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကအခ်ိန္ကာလတုိက္စားမႈေအာက္မွာ ပ်က္စီးယိုယြင္းသြားၾကျပီျဖစ္ေပမယ့္ ရထားလံုး ၂ခုကေတာ့ျဗိတိန္မွာျပန္ေပၚလာတယ္။ ဒီဗမာ့နန္းသံုးရထားလံုးေတြရဲ႕ဇာတ္လမ္းကိုေလ့လာျခင္းျဖင့္ ကိုလိုနီေခတ္ဗမာႏုိင္ငံအေၾကာင္း၊ ဗမာႏုိင္ငံနဲ႔ပတ္သက္တဲ့အေနာက္ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕အျမင္ကိုသိႏုိင္ပါတယ္။ ရထားလံုးေတြဟာသမိုင္းအစဥ္အဆက္ဗမာဘုရင္ေတြရဲ႕စီးေတာ္ယာဥ္ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ျဗိတိသွ်အစိုးရအေနနဲ႔ဥေရာပစတိုင္ရထားလံုးတခုလက္ေဆာင္ေပးမယ္ဆိုရင္ အိႏၵိယနဲ႔ျမန္မာႏိုင္ငံၾကားကနယ္နိမိတ္ဆိုင္ရာစည္းမ်ဥ္းတခ်ိဳ႕ေျဖေလွ်ာ့ေပးမယ္လို႔ ဘၾကီးေတာ္မင္းတရားက ၁၇၉၆ခုႏွစ္မွာေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ အဲ့ဒီတုန္းကျဗိတိသွ်ေတြဟာ ကာလ္ကတၱားမွာရံုးစိုက္ေနတဲ့အခ်ိန္ပါ။ ဘၾကီးေတာ္လက္ထက္မွာ ဗမာအင္ပါယာဘုန္းမီးေနလေတာက္ပေနခ်ိန္ျဖစ္ျပီး အာရကန္ (ရခိုင္)၊ မဏိပူရ၊ အာသံ၊ ပဲခူး၊ ဆုိင္ယမ္ (ထိုင္း) တုိ႔ကိုသိမ္းပိုက္ထားႏိုင္တဲ့အခ်ိန္လည္းျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ဘၾကီးေတာ္ရဲ႕ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကိုလိုက္ေလ်ာၾကရတဲ့အခ်ိန္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္ေတြစီးေလ့ရွိတဲ့ၾကိဳးၾကာလည္တံပံုစံရထားကို ဘၾကီးေတာ္ကသေဘာက်တယ္။ ရထားထိုင္ခံုရဲ႕အေပၚမွာဗမာ့ယဥ္ေက်းမႈလက္ရာေတြမွာမပါမျဖစ္ ျပာသာဒ္စုလစ္မြန္းခၽြန္းေတြတပ္ဆင္ေပးဖို႔ ျဗိတိသွ်ေတြကိုေတာင္းဆိုပါတယ္။ ျဗိတိသွ်သံတမန္...